Ngủ ngáy là tình trạng thường gặp ở mỗi người chúng ta, nhưng phổ biến vẫn ở nam giới, đặc biệt là những người trung tuổi. Ngủ ngáy có thể là sinh lý bình thường nhưng cũng có thể là bệnh lý gây ảnh hưởng tới sức khoẻ. Vậy ngủ ngáy là bị bệnh gì? Cách khắc phục chứng ngáy bạn như nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!
Ngủ ngáy là gì?
Ngủ ngáy là tình trạng phát ra âm thanh ” khì khì” ” ọc ọc” hoặc gay gắt, điều này xảy ra khi không khí đi qua các mô trong cổ họng, khiến các mô rung lên khi bạn thở.
Thỉnh thoảng ngáy thường không phải là một vấn đề nghiêm trọng. Nó chủ yếu gây phiền toái cho bạn cùng giường của bạn. Nhưng nếu bạn là người ngáy lâu năm, bạn không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ của những người thân thiết mà còn làm tổn hại đến chất lượng giấc ngủ của chính bạn. Đôi khi ngủ ngáy cũng có thể cảnh báo tình trạng sức khỏe nghiêm trọng.

Ngủ ngáy cũng là một biểu hiện của chứng ngưng thở khi ngủ, với đặc điểm ngừng thở một lúc khi ngủ, sau đó phát ra âm thanh nghẹt thở hoặc thở hổn hển. Chứng ngưng thở khi ngủ được chia làm 2 loại:
- Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn: thường liên quan đến tắc nghẽn cấu trúc, loại ngưng thở khi ngủ này thường có liên quan đến chứng ngáy.
- Ngưng thở khi ngủ trung ương là do hệ thống thần kinh trung ương kiểm soát hơi thở có vấn đề, loại ngưng thở khi ngủ này không liên quan đến ngáy.
Ngoài ngáy to, người bị ngưng thở khi ngủ còn có thể gặp phải:
- Ngủ ngày
- Mất ngủ
- Đau đầu buổi sáng
- Khó tập trung hoặc ghi nhớ mọi thứ
- Cáu gắt
- Giảm ham muốn tình dục
Chứng ngưng thở khi ngủ có liên quan đến các tình trạng khác, chẳng hạn như tăng huyết áp, suy tim sung huyết, suy giáp hoặc các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh.
Bài viết tham khảo: hội chứng ngưng thở khi ngủ: nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị
Nguyên nhân gây ngủ ngáy là gì?
Trong hầu hết các trường hợp gây cản trở, khiến cho không khí giữa thanh quản và mũi lưu thông không được bình thường đều gây ra hiện tượng ngủ ngáy, dưới đây là các nguyên nhân phổ biến làm tăng tình trạng ngủ ngáy:
- Đường thở mũi bị chặn: đây là nguyên nhân gây ngủ ngáy phổ biến thường xảy ra trong mùa dị ứng hoặc khi bị nhiễm trùng xoang. Các vấn đề ở mũi như lệch vách ngăn (khi bức tường ngăn cách lỗ mũi này với lỗ mũi kia lệch khỏi trung tâm) hoặc polyp mũi cũng có thể chặn đường thở của bạn.
- Trương lực cơ ở cổ họng và lưỡi của bạn kém: có nghĩa là cơ cổ họng và lưỡi quá thư giãn, khiến chúng tràn vào đường thở của bạn.
- Thừa cân: Thừa cân làm tăng khả năng ngáy. Do các mô mỡ thừa xung quanh ổ và cổ họng có thể gây áp lực lên đường thở, gây hẹp và ngáy.
- Lưỡi gà: lưỡi gà dài – mô lủng lẳng ở phía sau miệng có thể thu hẹp lỗ từ mũi đến cổ họng của bạn. Khi bạn thở, điều này khiến chúng rung lên và va vào nhau, khiến đường thở của bạn bị tắc nghẽn.

- Sử dụng rượu và thuốc hỗ trợ giấc ngủ: Những chất này có thể cản trở khả năng điều chỉnh giấc ngủ và nhịp thở của não. Uống rượu hoặc dùng thuốc hỗ trợ giấc ngủ cũng có thể làm thư giãn cơ cổ họng.
- Tư thế ngủ: thường thì nằm ngửa khi ngủ có thể khiến bạn ngáy đặc biệt khi gối không được cao, miệng bạn sẽ mở ra.
- Thiếu ngủ: Cơ cổ họng của bạn có thể thư giãn quá nhiều nếu bạn không ngủ đủ giấc.
- Hút thuốc: Hút thuốc gây viêm mô cổ họng, có thể gây nghẹt mũi và tắc nghẽn đường thở.
- Nam giới: do cấu tạo đường thở của nam lúc sinh ra thường hẹp hơn so với nữ.
- Thai kỳ: do thường tăng cân nhanh và có sự thay đổi của hormone estrogen trong cơ thể. Hai yếu tố này sẽ khiến cổ họng của các bà mẹ bị tắc nghẽn; từ đó tạo ra áp lực cho đường thở và hình thành nên các cơn ngáy lúc ngủ
Bài viết tham khảo: cảnh báo 9 nguyên nhân Tê tay khi ngủ bạn nhất định nên biết
Ngủ ngáy có nguy hiểm không?
Ngủ ngáy không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của bản thân và người nằm cạnh, mà còn cảnh báo một số tình trạng nguy hiểm tới sức khoẻ của người ngáy:
- Ảnh hưởng tim mạch: đây là hậu quả của chứng ngừng thở do tắc nghẽn, có thể gây ra các nguy cơ như suy tim và đột quỵ.
- Trào ngược dạ dày thực quản: những bất thường trong đường thở ở người bị ngưng thở khi ngủ có thể gây ra sự thay đổi áp suất trong lồng ngực, khiến cho axit trong dạ dày trở ngược lại thực quản.
- Tăng khả năng chấn thương và tai nạn: Những người ngáy nhiều hoặc bị ngưng thở khi ngủ có thể khiến bạn buồn ngủ vào ban ngày. Điều này vô cùng nguy hiểm vì bạn có thể ngủ gật khi đang lái xe, gây chấn thương cho bản thân và người xung quanh.
ngủ ngáy có chữa được không?
Dưới đây là các cách giúp bạn cải thiện tình trạng ngủ ngáy hiệu quả mà đơn giản.
1. Tránh uống rượu và thuốc an thần
Thuốc hoạt động như thuốc trầm cảm hoặc thuốc an thần nhằm mục đích thư giãn cơ bắp, có thể dẫn đến ngáy. Rượu cũng hoạt động như một chất gây trầm cảm.
Bạn chỉ nên sử dụng thuốc hỗ trợ giấc ngủ theo toa hoặc không kê đơn dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
2. Giảm nghẹt mũi
Nghẹt mũi thường do viêm, mũi nghẹt làm tắc đường thở dẫn đến ngủ ngáy. Bạn nên sử dụng thuốc và các kỹ thuật khác để giúp giảm tắc nghẽn và viêm, chúng bao gồm:
- thuốc xịt mũi corticosteroid và dưỡng ẩm
- thuốc kháng histamine
- máy tạo độ ẩm trong phòng

2. Thay đổi tư thế ngủ
Tư thế ngủ ảnh hưởng khá lớn đến chứng ngáy, ngủ sai cách càng làm tình trạng ngáy trở nên tồi tệ hơn. Các tư thế và phương pháp ngủ thay thế có thể áp dụng bao gồm:
- Ngủ nghiêng về phía bạn
- Nâng đầu giường lên 4 – 5cm
- sử dụng gối chống ngáy để cải thiện vị trí cổ
Bài viết tham khảo: 8 nguyên nhân ngủ nghiến răng bạn cần biết
3. Duy trì cân nặng
Ở người béo phì, mô mỡ có thể bao quanh và thu hẹp đường thở, cản trở luồng không khí lưu thông, có thể dẫn đến ngáy.
Duy trì cân nặng vừa phải có thể làm giảm nguy cơ ngáy.
4. Bài tập cổ họng
Nghiên cứu gợi ý rằng các bài tập cổ họng có thể giúp tăng cường cơ cổ họng và ngăn chúng bị xẹp xuống khi ngủ ở một số người. Dưới đây là ví dụ về các bài tập mà một số chuyên gia khuyên dùng:
- Lặp lại từng nguyên âm (“a, e, i, o, u”) nhiều lần trong ngày trong 3 phút.
- Ngậm miệng và mím môi, giữ tư thế này trong 30 giây.
- Mở miệng và siết chặt cơ ở phía sau cổ họng trong 30 giây. Lặp lại nhiều lần.
- Phát âm nguyên âm ngắt quãng rồi liên tục trong 3 phút mỗi ngày.

- Đặt đầu lưỡi phía sau răng cửa trên rồi trượt lưỡi về phía sau. Làm điều này trong 3 phút mỗi ngày.
- Đẩy lưỡi vào vòm miệng trong 3 phút mỗi ngày.
- Nhấn lưỡi vào đáy miệng đồng thời giữ đầu lưỡi áp vào răng cửa trong 3 phút mỗi ngày.
- Mở miệng và di chuyển hàm sang một bên. Giữ trong 30 giây, sau đó lặp lại ở phía bên kia.
- Một người sẽ cần phải thực hành các bài tập này một cách nhất quán và thường xuyên để thấy được kết quả.
5. Bỏ hút thuốc
Khói thuốc lá là chất kích thích có thể dẫn đến viêm mô. Đường hô hấp trên là một lối đi hẹp, do đó, ngay cả một lượng viêm nhỏ cũng có thể hạn chế luồng không khí. Vậy nên bỏ hút thuốc có thể giúp giảm nguy cơ này và giảm khả năng mắc các bệnh và tình trạng khác.
6. Điều trị y tế
Nếu tình trạng ngáy hoặc ngưng thở khi ngủ của một người nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị điều trị bên cạnh các biện pháp thay đổi lối sống.
Chẳng hạn như phương pháp áp lực đường thở dương liên tục (CPAP) – phương pháp điều trị đầu tiên cho những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
Một số ca phẫu thuật giúp giảm các chứng ngáy trầm trọng, bao gồm:
- Cấy ghép vòm miệng: là việc đưa các thanh sợi nhỏ vào vòm miệng mềm để làm cứng các mô lỏng lẻo.
- Septoplasty: đây là cách có thể giúp làm thẳng vách ngăn mũi bị lệch.
- Uvulopalatopharyngoplasty (UPP): là phẫu thuật mở đường hô hấp trên bằng cách loại bỏ mô thừa từ vòm miệng mềm và lưỡi gà.
Hi vọng những thông tin trong bài viết trên sẽ giúp bạn biết thêm về nguyên nhân gây ngủ ngáy cũng như cách chữa chứng ngáy. Nếu ngủ ngáy thường xuyên và kéo dài trên vài tháng không cải thiện, bạn cần tới bệnh viện thăm khám, tìm nguyên nhân và điều trị sớm, tránh các biến chứng gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
